اظهارنامه گمرکی چیست؟ چرا جزو اسناد مهم است؟

تجارت بین‌الملل، نقشی حیاتی در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند و مبادلات کالا در سراسر مرزها، امری روزمره است. در این میان، گمرک به عنوان متولی نظارت بر ورود و خروج کالا، وظایف مهمی بر عهده دارد. یکی از ابزارهای کلیدی گمرک برای انجام این وظایف، اظهارنامه گمرکی است.

Customs declaration

اظهارنامه گمرکی، سندی رسمی است که توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی او تکمیل می‌شود و اطلاعات دقیقی در مورد کالاهای صادراتی یا وارداتی ارائه می‌دهد. این اطلاعات شامل مشخصات کالا، ارزش، منشأ، مقصد، تعرفه گمرکی و سایر جزئیات مرتبط می‌شود.

هدف اصلی از تنظیم اظهارنامه گمرکی، ارائه اطلاعات صحیح و دقیق به گمرک است تا این نهاد بتواند به درستی ارزش گمرکی کالا را تعیین، حقوق گمرکی و عوارض مربوطه را محاسبه و از قاچاق کالا جلوگیری کند.

در واقع، اظهارنامه گمرکی به منزله شناسنامه کالا در فرایند ترخیص کالا از گمرک عمل می‌کند و مبنای صدور پروانه گمرکی است. اهمیت دقت و صداقت در تکمیل اظهارنامه گمرکی بر کسی پوشیده نیست. ارائه اطلاعات نادرست یا گمراه کننده در این سند، می‌تواند تبعات قانونی و مجازات‌های سنگینی برای صاحب کالا به دنبال داشته باشد.

مطالعه بیشتر: خرید از علی بابا (Alibaba) و ارسال به ایران در سریع ترین زمان و با کمترین هزینه

در این مقاله، به بررسی مفاهیم کلیدی، انواع، ساختار و محتوا، نحوه تکمیل، ارائه و تشریفات گمرکی، مسئولیت‌ها و تعهدات و سایر ابعاد مرتبط با اظهارنامه گمرکی خواهیم پرداخت.

هدف ما از این نوشتار در وبلاگ بازرگانی جولایی، ارائه اطلاعات جامع و کاربردی به فعالان اقتصادی، صادر کنندگان، وارد کنندگان، ترخیص کاران و سایر ذی‌نفعان است تا با آگاهی کامل نسبت به این موضوع مهم، بتوانند در فرایند ترخیص کالا از گمرک به طور صحیح و قانونی عمل کنند.

مفاهیم کلیدی در اظهارنامه گمرکی

مفاهیم کلیدی در اظهارنامه گمرکی

درک صحیح مفاهیم کلیدی مرتبط با اظهارنامه گمرکی، برای تکمیل دقیق و بدون نقص این سند ضروری است. در ادامه به برخی از این مفاهیم اشاره می‌کنیم:

  • صاحب کالا: شخصی است که مالکیت یا تصرف قانونی کالا را دارد و مسئولیت ارائه اطلاعات صحیح در اظهارنامه را به عهده دارد.
  • نماینده قانونی: شخصی است که به طور رسمی از طرف صاحب کالا برای انجام امور گمرکی، از جمله تکمیل اظهارنامه، مجاز شده است.
  • گمرک: نهادی دولتی است که وظایف متعددی از جمله کنترل ورود و خروج کالا، دریافت حقوق گمرکی و عوارض، مبارزه با قاچاق و تسهیل تجارت مشروع را بر عهده دارد.
  • ارزش گمرکی: مبنای محاسبه حقوق گمرکی و عوارض است و به طور کلی به قیمت خرید یا فروش کالا در معاملات بین‌المللی به اضافه هزینه‌های حمل و نقل و بیمه تا اولین گمرک مرزی اطلاق می‌شود.
  • حقوق گمرکی: نوعی مالیات است که بر واردات کالا به کشور وضع می‌شود و نرخ آن بر اساس تعرفه گمرکی هر کالا تعیین می‌شود.
  • عوارض: نوعی مالیات است که به منظور حمایت از تولید داخلی یا تنظیم بازار بر واردات برخی کالاها وضع می‌شود.
  • اسناد و مدارک: مدارکی مانند سند مالکیت کالا، فاکتور خرید، برات حمل، لیست عدل بندی و گواهی‌های مربوطه که برای تکمیل اظهارنامه و اثبات اطلاعات ارائه شده لازم است.

آشنایی با این اصطلاحات و مفاهیم، به شما کمک می‌کند تا اظهارنامه گمرکی را به درستی تکمیل کرده و از بروز سوء تفاهمات و مشکلات در فرایند ترخیص کالا از گمرک جلوگیری کنید.

مطالعه بیشتر: خرید از علی اکسپرس (Aliexpress) و ارسال به ایران

در ادامه این مقاله، به بررسی انواع اظهارنامه گمرکی، ساختار و محتوای آن و نحوه تکمیل این سند مهم خواهیم پرداخت.

انواع اظهارنامه گمرکی

انواع اظهارنامه گمرکی

اظهارنامه‌های گمرکی بر اساس نوع رویه گمرکی که کالا تحت آن قرار می‌گیرد، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. در اینجا به برخی از متداول‌ترین انواع اظهارنامه‌ها اشاره می‌کنیم:

  • اظهارنامه صادرات: برای کالاهایی که از کشور صادر می‌شوند، استفاده می‌شود.
  • اظهارنامه واردات: برای کالاهایی که به کشور وارد می‌شوند، استفاده می‌شود.
  • اظهارنامه عبور موقت: برای کالاهایی که از قلمرو گمرکی کشور عبور می‌کنند و در نهایت به کشور دیگری صادر می‌شوند، استفاده می‌شود.
  • اظهارنامه مرجوعی: برای کالاهایی که به دلیل ایراد یا عدم انطباق با سفارش، به کشور مرجوع می‌شوند، استفاده می‌شود.
  • اظهارنامه نمایشگاهی: برای کالاهایی که به منظور شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی به خارج از کشور صادرات موقت می‌شوند، استفاده می‌شود.
  • اظهارنامه تعمیری: برای کالاهایی که برای تعمیرات به خارج از کشور موقتاً صادرات می‌شوند، استفاده می‌شود.

مطالعه بیشتر: بررسی روش‌های ترخیص کالاهای نمایشگاهی

هر کدام از این اظهارنامه‌ها، دارای فرم‌ها و بخش‌های مخصوص به خود هستند و اطلاعات متناسب با نوع رویه گمرکی را از صاحب کالا یا نماینده قانونی او دریافت می‌کنند.

علاوه بر موارد فوق، اظهارنامه‌های گمرکی دیگری نیز وجود دارند که برای موارد خاص مانند ترانزیت داخلی، ترانزیت خارجی و معاوضه، استفاده می‌شوند.

انتخاب نوع صحیح اظهارنامه، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا بر محاسبات حقوق گمرکی و عوارض، مراحل ترخیص کالا و مدارک مورد نیاز تأثیر می‌گذارد.

ساختار و محتوای اظهارنامه گمرکی

ساختار و محتوای اظهارنامه گمرکی

اظهارنامه گمرکی، سندی فرمت‌بندی شده است که شامل بخش‌های مختلفی برای جمع‌آوری اطلاعات لازم در مورد کالاهای صادراتی یا وارداتی می‌شود. ساختار و محتوای دقیق این سند، بسته به نوع رویه گمرکی و مقررات کشور مربوطه ممکن است تا حدی متفاوت باشد.

مطالعه بیشتر: کد HS چیست؟ چه کاربردی در گمرک دارد؟

با این حال، به طور کلی، اظهارنامه گمرکی شامل بخش‌های زیر است:

  • اطلاعات مربوط به صاحب کالا: نام، آدرس، شماره تلفن، کد پستی و سایر مشخصات صاحب کالا یا نماینده قانونی او.
  • اطلاعات مربوط به کالا: شرح دقیق کالا، کد تعرفه گمرکی، کشور مبدأ یا مقصد، تعداد و واحد کالا، وزن، ارزش گمرکی و سایر جزئیات مرتبط.
  • اطلاعات مربوط به حمل و نقل: مشخصات وسیله حمل و نقل، نام شرکت حمل و نقل، شماره برات حمل و سایر اطلاعات مربوط به نحوه جابه‌جایی کالا.
  • اطلاعات مربوط به پرداخت: نوع پرداخت (نقدی، اعتباری، حواله و غیره)، جزئیات مربوط به ضمانت‌نامه یا گشایش اعتبار و سایر اطلاعات مرتبط با پرداخت حقوق گمرکی و عوارض.
  • اظهارات و تعهدات: امضای صاحب کالا یا نماینده قانونی او به همراه تأیید صحت و دقت اطلاعات ارائه شده و تعهد به رعایت قوانین و مقررات گمرکی.

علاوه بر این بخش‌ها، ممکن است بخش‌های دیگری نیز به اظهارنامه گمرکی اضافه شود، مانند بخش مربوط به مجوزها و گواهی‌نامه‌ها، بخش مربوط به بیمه و بخش مربوط به بازرسی کالا.

نحوه تکمیل اظهارنامه گمرکی

نحوه تکمیل اظهارنامه گمرکی

تکمیل صحیح و دقیق اظهارنامه گمرکی، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا مبنای ارزیابی کالا، محاسبه حقوق گمرکی و عوارض و صدور پروانه گمرکی قرار می‌گیرد. در ادامه به مراحل کلی این فرایند اشاره می‌کنیم:

1. دریافت فرم اظهارنامه: فرم اظهارنامه گمرکی را متناسب با نوع رویه گمرکی از گمرک مربوطه یا پایگاه اینترنتی گمرک دریافت کنید.

2. مطالعه دقیق فرم: قبل از شروع به تکمیل فرم، دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های موجود در آن را به دقت مطالعه کنید.

3. جمع‌آوری اطلاعات: اطلاعات لازم در مورد کالا، صاحب کالا، حمل و نقل، پرداخت و سایر موارد را جمع‌آوری کنید.

4. تکمیل فرم: با خط خوانا و واضح، اطلاعات مربوطه را در قسمت‌های مربوطه درج کنید. از خودکار آبی یا سیاه استفاده کنید و از نوشتن با مداد یا خودکار قرمز خودداری کنید. در صورت نیاز به توضیحات بیشتر، از بخش توضیحات استفاده کنید.

5. امضا و تأیید: صاحب کالا یا نماینده قانونی او باید با امضای خود، صحت و دقت اطلاعات ارائه شده را تأیید کند.

6. ضمیمه کردن مدارک: در صورت نیاز، مدارک و ضمائم مربوطه را به اظهارنامه پیوست کنید.

7. ارائه اظهارنامه: اظهارنامه تکمیل شده را به همراه مدارک مربوطه به گمرک مربوطه ارائه دهید.

8. پیگیری مراحل ترخیص: پس از ارائه اظهارنامه، مراحل ارزیابی کالا، محاسبه حقوق گمرکی و عوارض و صدور پروانه گمرکی آغاز می‌شود. برای پیگیری مراحل ترخیص، می‌توانید به سامانه الکترونیکی گمرک مراجعه کنید یا با کارشناسان گمرک در تماس باشید.

نکات مهم:

  • در صورت عدم اطلاع کافی از نحوه تکمیل اظهارنامه، می‌توانید از مشاوره و راهنمایی کارشناسان گمرک یا ترخیص‌کاران مجاز استفاده کنید. بازرگانی جولایی با وجود مجرب‌ترین کارشناسان این حوزه، آمادگی ارائه خدمات به شما را دارد.
  • دقت و صداقت در ارائه اطلاعات، از اهمیت بالایی برخوردار است و هرگونه تخلفی می‌تواند منجر به پیامدهای قانونی و جریمه‌های سنگین شود.
  • ذخیره سازی یک نسخه از اظهارنامه تکمیل شده و مدارک ضمیمه برای مراجعات بعدی توصیه می‌شود.

با رعایت این مراحل و توجه به نکات ذکر شده، می‌توانید اظهارنامه گمرکی را به طور صحیح و کامل تکمیل کرده و از مشکلات و تاخیر در فرایند ترخیص کالا از گمرک جلوگیری کنید.

ارائه اظهارنامه و تشریفات گمرکی

ارائه اظهارنامه و تشریفات گمرکی

پس از تکمیل صحیح و دقیق اظهارنامه گمرکی، نوبت به ارائه آن به گمرک و طی مراحل تشریفات گمرکی می‌رسد. این فرایند شامل مراحل زیر است:

  • ارائه اظهارنامه: اظهارنامه تکمیل شده به همراه مدارک و ضمائم مربوطه باید به گمرک مربوطه ارائه شود. این کار می‌تواند به صورت حضوری یا الکترونیکی انجام شود.
  • ثبت اظهارنامه: مأموران گمرک، اظهارنامه را ثبت و به آن یک شماره اختصاص می‌دهند.
  • ارزیابی کالا: در این مرحله، کالا توسط کارشناسان گمرک از نظر مشخصات ظاهری، فیزیکی و ارزش، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. ممکن است در این مرحله، از کالا نمونه‌برداری نیز انجام شود.
  • محاسبه حقوق گمرکی و عوارض: با توجه به ارزش گمرکی کالا، تعرفه گمرکی و نرخ حقوق گمرکی و عوارض، میزان این موارد محاسبه می‌شود.
  • صدور قبض پرداخت: قبضی حاوی مبلغ حقوق گمرکی و عوارض به صاحب کالا یا نماینده قانونی او ارائه می‌شود.
  • پرداخت وجوه: صاحب کالا باید مبالغ تعیین شده را به خزانه گمرک واریز کند.
  • صدور پروانه گمرکی: پس از تأیید پرداخت، پروانه گمرکی صادر می‌شود. پروانه گمرکی، مجوزی برای ترخیص کالا از گمرک است.
  • کنترل و خروج کالا: در نهایت، کالا با نظارت مأموران گمرک از محوطه گمرک خارج می‌شود.

مدت زمان طی شدن مراحل تشریفات گمرکی به پیچیدگی رویه گمرکی، حجم کالا و میزان ازدحام در گمرک بستگی دارد.

مطالعه بیشتر: خرید از تائوبائو (Taobao) و ارسال به ایران در سریع ترین زمان ممکن

با آگاهی از این مراحل و نکات، می‌توانید فرایند ترخیص کالا از گمرک را به طور سریع‌تر، آسان‌تر و بدون مشکل انجام دهید.

مسئولیت‌ها و تعهدات در اظهارنامه گمرکی

مسئولیت‌ها و تعهدات در اظهارنامه گمرکی

تکمیل و ارائه اظهارنامه گمرکی، با مسئولیت‌ها و تعهدات متعددی برای صاحب کالا یا نماینده قانونی او همراه است. در اینجا به برخی از مهم‌ترین این موارد اشاره می‌کنیم:

  • ارائه اطلاعات صحیح و دقیق: صاحب کالا موظف است تمام اطلاعات مربوط به کالا، از جمله مشخصات، ارزش، منشأ، مقصد، تعرفه گمرکی و سایر جزئیات را به طور کاملاً دقیق و صحیح در اظهارنامه درج کند.
  • رعایت قوانین و مقررات گمرکی: صاحب کالا باید از کلیه قوانین و مقررات گمرکی مربوط به صادرات یا واردات کالا آگاه باشد و آن‌ها را رعایت کند.
  • پرداخت حقوق گمرکی و عوارض: صاحب کالا موظف است حقوق گمرکی و عوارض مربوط به کالای خود را به طور کامل و به موقع به گمرک پرداخت کند.
  • حفظ و نگهداری اسناد و مدارک: صاحب کالا باید اسناد و مدارکی که به اظهارنامه گمرکی پیوست می‌کند را برای مدت زمان مشخصی (معمولاً 5 سال) حفظ و نگهداری کند.
  • مسئولیت جبران خسارات: در صورت ارائه اطلاعات نادرست یا گمراه کننده در اظهارنامه، صاحب کالا مسئول جبران خسارات وارده به گمرک و دولت خواهد بود.
  • تعهد به عدم سوء استفاده: صاحب کالا متعهد است که از اظهارنامه گمرکی برای اهداف غیرقانونی یا سوء استفاده، استفاده نکند.

علاوه بر موارد فوق، ممکن است مسئولیت‌ها و تعهدات دیگری نیز به عهده صاحب کالا باشد که در قوانین و مقررات خاص هر کشور یا رویه گمرکی تعیین شده است. توجه به این نکته ضروری است که عدم انجام تعهدات و یا نقض قوانین گمرکی، می‌تواند منجر به پیامدهای قانونی، جریمه‌های سنگین، مصادره کالا و حتی پیگرد قضایی برای صاحب کالا شود.

مطالعه بیشتر: انواع کانتینر و نحوه بارگیری کانتینر برای ارسال بار

بنابراین، صاحب کالا یا نماینده قانونی او باید قبل از اقدام به صادرات یا واردات کالا، اطلاعات کافی در مورد قوانین و مقررات گمرکی کسب کند و با دقت و صداقت کامل، نسبت به تکمیل و ارائه اظهارنامه گمرکی اقدام نماید.

نتیجه‌گیری

اظهارنامه گمرکی سندی مهم و اساسی در فرایند صادرات و واردات کالا است که به منظور کنترل ورود و خروج کالا، دریافت حقوق گمرکی و عوارض و تسهیل تجارت مشروع توسط گمرک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تکمیل صحیح و دقیق این سند، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا مبنای ارزیابی کالا، محاسبه حقوق گمرکی و عوارض و صدور پروانه گمرکی قرار می‌گیرد.

در این مقاله، به بررسی مفاهیم کلیدی، انواع، ساختار و محتوای، نحوه تکمیل، ارائه و مسئولیت‌ها و تعهدات مرتبط با اظهارنامه گمرکی پرداختیم.

آشنایی با این موارد، به صاحب کالا یا نماینده قانونی او کمک می‌کند تا فرایند تکمیل و ارائه اظهارنامه را به طور صحیح و بدون مشکل انجام دهد و از تأخیر، جریمه و مشکلات قانونی در ترخیص کالا از گمرک جلوگیری کند.

برای جلوگیری از تجربه‌های آزار دهنده در زمان آماده کردن اظهارنامه، می‌توانید از بازرگانی جولایی کمک بگیرید. کارشناسان این مجموعه، مسیر مشخصی برای ساده سازی روند دریافت اظهارنامه گمرکی در اختیار شما قرار می‌دهند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا